Yurt dışında eğitim, çalışma veya oturum izni gibi süreçlere adım atıldığında, karşılaşılan en temel gerekliliklerden biri “evrakların dili”dir. Kendi ülkenizde geçerli olan diplomalar, transkriptler veya nüfus kayıt örnekleri, başka bir ülkenin makamlarına sunulurken o ülkenin diline çevrilmek zorundadır.
Ancak resmi işlemlerdeki tercüme, günlük bir metnin çevrilmesinden çok daha farklı kurallara ve yasal statülere sahiptir. Peki, resmi süreçlerde tercüme nedir ve hangi türleri vardır?
Resmi Tercüme Nedir?
Resmi tercüme; devlet daireleri, üniversiteler, konsolosluklar veya mahkemeler gibi resmi kurumlara sunulacak belgelerin, aslına sadık kalınarak, yetkili kişilerce hedef dile aktarılması işlemidir.
Bu işlemde amaç, belgenin içeriğinin doğruluğunun ve bütünlüğünün, hedef ülkedeki yetkililer tarafından şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılmasını sağlamaktır.
Sıkça Karşılaşılan Tercüme Türleri
Resmi süreçlerde genellikle iki ana kavram karşımıza çıkar:
1. Yeminli Tercüme
Yeminli tercüme, noterler tarafından yetkilendirilmiş ve “yemin zaptı” imzalamış tercümanlar tarafından yapılan çeviridir.
-
Özelliği: Çevirinin altında tercümanın imzası ve kaşesi bulunur. Bu imza, “Ben bu belgeyi aslına uygun olarak, doğru ve eksiksiz çevirdim” beyanı anlamına gelir.
-
Kullanım Alanı: Diplomalar, pasaportlar, evlilik cüzdanları gibi resmi belgelerde genellikle yeminli tercüme şartı aranır.
2. Noter Onaylı Tercüme
Bazı kurumlar sadece yeminli tercümanın imzasını yeterli bulmaz, bu imzanın bir de noter tarafından tasdik edilmesini ister.
-
İşleyiş: Önce yeminli tercüman belgeyi çevirir ve imzalar. Ardından noter, “Bu imza, benim yetki verdiğim tercümana aittir” diyerek belgeyi onaylar. Bu işlem, belgenin resmiyetini bir üst seviyeye taşır.
Tercüme Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Kavramlar
Yurt dışı işlemlerinde karşınıza çıkabilecek diğer önemli terimler şunlardır:
-
Apostil (Tasdik Şerhi): Bir belgenin gerçekliğinin, başka bir ülkede yasal olarak kabul edilmesi için yapılan uluslararası onay sistemidir. Genellikle valilikler veya kaymakamlıklar tarafından yapılır. Çeviri işleminden önce veya sonra, hedef ülkenin talebine göre apostil alınması gerekebilir.
-
Aslı Gibidir Onayı: Belgenin orijinalinin değil, fotokopisinin işlem göreceği durumlarda, o kopyanın aslıyla aynı olduğunu yetkili makamın (noter veya okul gibi) onaylamasıdır.
Neden Önemlidir?
Resmi işlemlerde yapılan en küçük bir çeviri hatası (örneğin bir ders isminin yanlış çevrilmesi veya doğum tarihinin yanlış yazılması), tüm başvuru sürecinin reddedilmesine veya uzamasına neden olabilir. Bu nedenle resmi tercüme işlemleri, sadece dil bilmek değil, terminolojiye hakimiyet ve dikkat gerektiren ciddi bir süreçtir.
